بررسي مفاهيم و نظريه هاي توسعه پايدار و چگونگي تطبيق شرايط كشور با آن
مقدمه :
در سال 1987 كميسيون بين المللي محيط زيست و توسعه كه به كميسيون " برانت تنه " مشهور است، خواستار مساعي عمومي و رويه هاي رفتاري جديد در كليه سطوح و در راستاي منافع همه كشورها گرديد در گزارش اين كميسيون " توسعه پايدار به عنوان " توسعه اي كه احتياجات نسل حاضر را بدون آسيب رساندن به توانايي نسلهاي آينده در تامين نيازهاي خود بــرآورده نمايـد. تعريف شده است بـه عبارتي توسعه پايدار بر سـه اصـل عمده استـوار است : 1- پايداري بوم شناختي ؛ اين اصل بر انجام توسعه با حفظ فرآيندهاي اساسي زيست محيطي، تنوع گونه‌هاي زيستي وحفاظت محيط زيست تاكيد دارد. 2- پايداري فرهنگي، اجتماعي؛اين اصل بركنترل مردم برسرنوشت خود در جريان توسعه تاكيد دارد. 3- پايداري اقتصادي ؛ اين اصل به استفاده بهينه از منابع و مديريت مناسب آنها به نحوي كه نسلهاي آينده هم دچار مشكل نشوند، تاكيد دارد.
توسعه پايدار منابع طبيعي و تطبيق شرايط كشور با آن
توسعه پايدار، چرخه منابع طبيعي را با فرآيند اقتصاد پيوند مي‌زند و راهبردهاي كلان مديريتي توسعه پايدار منابع طبيعي بدين شرح است. 1- تدوين و اجراي خط مشي هايي كه بهره برداري پايدار از زمين و مديريت منابع اراضي را مورد توجه و تشويق قرار دهد. 2 – بهره برداري از زمين ومديريت پايدار منابع زميني درچارچوب منظمي از قـوانين و مقررات و روشهاي هدايت كننده 3- تحقق اهداف چند منظوره و تعيين خط مشي هـاي مربوط بـه آن در سطوح ملي، منطقه‌اي و محلي با در نظر گرفتن مسائل محيطي 4- تقويت نظام برنامه ريزي و مديريت و ارزيابي منابع اقدام به از بين بردن مشكل بزرگ فقر.
توسعه پايدار كشاورزي و تطبيق شرايط كشور با آن:
كشاورزي پايدار در برگيرنده حاصلخيزي و بهره وري خاك، كنترل آلودگي آفتكش‌ها، و كودها و.... است. گذار از كشاورزي متداول به كشاورزي پايدار در برگيرنده سه مرحله كارايي يا جايگزيني و بازطراحي است. در هر مرحله بازطراحي كه مهمترين مرحله است ساختارهاي سازماني در روشهاي تصميم‌گيري جديدي معرفي مي شود، بگونه‌اي كه با قوانين اكولوژيكي سازگار باشدُ.
بخش كشاورزي كشور در مرحله كارايي قرار دارد و در واقع براي گذار به كشاورزي پايدار در ابتداي راه قرار دارد.
توسعه انساني پايدار و تطبيق شرايط كشور با آن:
توسعه انساني را فرآيند بسط انتخابهاي انساني " تعريف نموده‌اند در هر سطحي از توسعه سه عامل يا گزينه ضروري براي مردم ملاك قرار مي گيرد كه عبارتند از: رسيدن به يك زندگي طولاني و توام با سلامت، كسب علم و دانش و دسترسي به منابع مورد نياز يك سطح زندگي مناسب و شايسته توسعه انساني داراي دو جنبه است، يكي شكل گيري توانمندي‌هاي انساني نظير افزايش مهارت و ديگري به كارگيري اين توانمندي‌هاي اكتسابي در راه مقاصد سازنده.
تحليل روندهاي عناصر تشكيل دهنده شـاخص تـوسعه انـسانـي طي دهـه هـاي گـذشتـه در ايران، درسهاي مهمي را براي توسعه انساني كشور به همراه دارند كه از آن جمله مي توان به موارد زير اشاره كرد 1- رشد شاخهاي آموزشي و بهداشتي دهه هاي گذشته باعث بهبود توسعه انساني در ايران از يك توسعه انساني پايين به يك توسعه انساني متوسط شده است 2- تغيير در وضعيت درآمد سرانه در يك چشم انداز بلند مدت نقش چنداني در بهبود توسعه انساني طي دهه‌هاي گذشته نداشته و در صورت وجود افزايش در درآمد سرانه اين امكان وجود داشت كه ايران به يك توسعه انساني بالاتري طي سال‌هاي اخير دست يابد و...
رفع فقر در توسعه پايدار و تطبيق شرايط كشور با آن:
از ديدگاه توسعه پايدار ، فقر به معناي انكار انتخاب‌هاو فرصت‌هايي براي گذراندن يك زندگي قابل تحمل است از اين ديدگاه فقر معنايي فراتر از رفع نيازهاي رفاه مادي دارد فقر انساني در برگيرنده انكار انتخاب‌ها و فرصت‌هايي است كه براي توسعه انساني جهت تداوم يك زندگي طولاني سالم و سازنـده و نيز بـراي مشاركت در زنـدگي اقتصادي، اجتماعي و سياسـي جامعه، بسيار اساسـي مي باشد.
براي رفع فقر در ايران راهبرد اساسي زير ضروري است :
رشد اقتصادي منافع حاصل از روند جهاني شدن، سرمايه گذاري در زمينه نيروي انساني و مشاركت سياسي براي از بين بردن فقر.
ارتقاي سلامت انسان در توسعه پايدار و تطبيق شرايط كشور با آن :
استراتژي كلي توسعه پايدار در زمينه ارتقاي سلامت انسان عبارتست از : تامين نيازهاي بهداشتي اوليه جمعيتهاي روستايي و شهري، فراهم ساختن خدمات تخصصي و ضروري بهداشتي زيست محيطي و هماهنگي براي مشاركت مردم در حل مسائل بهداشتي . خدمات بهداشتي بايد نيازمندترين بخش‌هاي جمعيت را در اولويت قرار داد و تحت پوشش قرار بدهد ، خصوصا" آنهايي را كه در مناطق روستايي زندگي مي كنند .اقدامات پيشگيرانه شامل مقابله با خطرات زندگي شهري و خطرات ناشي از آلودگي هوا نيز مي گردند.
وضعيت سلامتي شهروندان ايراني در دهه هاي اخير بهبود يافته‌است. گسترش تسهيلات بهداشتي و بويژه مراقبت‌هاي بهداشتي اوليه زمينه ساز رشد قابل ملاحظه اميد به زندگي شده است.
براي برخورد با مسايل و چالش‌هاي ايجاد يك نظام بهداشتي پويا وارائه خدمات بهداشتي فراگير اتخاذ اقدامات جديدي از سوي دولت و بخش خصوصي براي تداوم مراقبت‌هاي بهداشتي پايه و تقويت مبارزه با بيماري‌هاي واگير و غير واگير و فراگيرشدن مراقبت‌هاي بهداشتي ضروري‌است.